Projecten

Historisch landschap



Terug naar overzicht

Als je goed naar het landschap kijkt, kijk je recht in ons verleden. De mens heeft gedurende millennia het natuurlijk landschap naar zijn hand gezet en doet dat nog steeds, want de druk op de open ruimte is immers groot. In sommige gebieden is dat landschap uit het verleden echter nog vrij intact. Dat maakt het de moeite om het te beschermen voor de toekomst en een aangepast beheer uit te werken. Niet enkel omwille van de erfgoedwaarde, maar ook omdat we daarmee de aanwezige biodiversiteit kunnen versterken.

Dat klinkt eenvoudiger dan het is, want er zijn meestal heel veel verschillende gebruikers en eigenaars die daarbij betrokken zijn. Een Onroerend Erfgoed Beheersplan kan daarbij helpen. Dit plan wordt gebaseerd op een wetenschappelijke inventarisatie van de verschillende aspecten van het landschap, historisch onderzoek en een visie voor de toekomst ervan. De maatregelen die erin opgenomen worden, zijn opgemaakt in samenspraak met de eigenaars en kunnen in sommige gevallen recht geven op premies van het Agentschap voor Onroerend Erfgoed.

Het regionaal landschap Brabantse Kouters heeft zijn steentje bijgedragen aan de opmaak van verschillende erfgoedbeheerplannen.

Onroerend erfgoedbeheerplan Oostelijke Maalbeekvallei

In de Maalbeekvallei vind je een grote verscheidenheid aan aaneengesloten landschappen, met hoeves, watermolens, poelen en bomenrijen en interessante uitzichten. De beek is de belangrijkste schakel in een netwerk van natuurgebieden en tegelijk ook de plaats waarlangs de oudste woonkernen in het gebied ontstonden. Om dit gebied te behoeden voor versnippering, beter te verbinden met het omliggende landschap en toegankelijk te maken voor zachte recreatie werd in het beheersplan een ontwikkelingsvisie uitgewerkt.

Via een landinrichtingsproject van de VLM wordt de komende jaren fors geïnvesteerd in dit gebied met een nieuw park, een natuurlijk speelplein, opgewaardeerd erfgoed, verbeterde verbindingen voor wandelaars en fietsers en maatregelen voor een betere waterbeheersing.

Onroerend erfgoedbeheerplan Landschap van Amelgem

Ten noordwesten van de Plantentuin van Meise, langsheen de Amelvonnebeek, ligt het ‘Land van Amelgem’, een voormalig deel van het abdijdomein van de Norbertijnen van Grimbergen. Dit gebied bleef op een unieke manier bewaard qua structuur, omvang en functie rond zijn drie polen: de kapel van Amelgem en de twee hoeves, Groot en Klein Amelgem. Het geheel is beschermd als cultuurhistorisch landschap. Het heeft vandaag nog een grotendeels ongerept landelijk karakter met contrasten tussen open kouters, diep ingesneden valleitjes van de Amelvonnebeek en haar zijriviertjes en de unieke vergezichten op Brussel én Antwerpen.

Het is echter ook een gebied met heel wat uitdagingen en kansen. Vandaag zijn er bijvoorbeeld een aantal conflictsituaties tussen grootschalige landbouw en het cultuurhistorisch kouterlandschap mét kleine landschapselementen en trage wegen. Er werd ook gezocht naar evenwichten tussen open ruimte en recreatie, tussen erfgoed en nieuwe invullingen 

Via het Strategisch Project Groene Noordrand pakten we samen met de gemeenten Meise, Wemmel en Merchtem de handschoen op. Draagvlak bij alle betrokken partijen was daarbij heel belangrijk. Tijdens heel het traject voor de opmaak van het erfgoedbeheersplan gaf een begeleidingscommissie mee richting aan het plan. In deze commissie: eigenaars, bewoners, gebruikers, diverse verenigingen (natuur, erfgoed, landbouw) en overheden (lokaal en bovenlokaal, ambtelijk en bestuurlijk).

Het resultaat is het erfgoedbeheersplan voor het beschermd landschap ‘ Gehucht Amelgem & omgeving’ goedgekeurd door het Agentschap Onroerend Erfgoed.

Het werd een plan met een mooi evenwicht tussen natuur, water, landbouw en recreatie met respect voor het cultuurhistorisch karakter van Amelgem.

Het plan vormt de leidraad voor het beheer en (her)inrichting van het gebied voor de komende jaren.

Zelf aan de slag

Contacteer ons voor meer informatie over de opmaak en / of uitvoering van beheersplannen.

Meer informatie over het opstellen beheersplannen vind je op de site van Onroerend Erfgoed.