Nieuws

Kasteeldomein 'Hof van Straeten' als waterbuffer en voedselbos'

Dit LEADER-project beoogt de transformatie van een historische locatie, het kasteeldomein 'Hof van Straeten' in Varsenare, tot een veerkrachtig, innovatief en inclusief landschap waar gestreefd wordt naar de integratie van water, geschiedenis, landbouw, natuur en de gemeenschap.



Delen
© RLHP

Situering en doelstellingen

Dit LEADER-project, een samenwerking tussen het Regionaal Landschap Houtland & Polders met Hogeschool Gent, Hof van Straeten bv en De Nieuwe Polder van Blankenberge, situeert zich in Varsenare. 

Water en voedsel zijn de kernwoorden waar rond gewerkt wordt op deze middeleeuwse site. Om meer water te kunnen bufferen in tijden van wateroverlast of -schaarste, wordt een historische walgracht geruimd, een bestaande vijver natuurlijk ingericht en krijgen diverse grachten een ander profiel. Dit komt ook de biodiversiteit ten goede. Daarnaast zal een publiek toegankelijk wandelpad  deze watergerelateerde ingrepen verbinden met een nieuw aangelegd voedselbos. Op die manier streeft het project naar ecologische duurzaamheid, waterbeheer en gemeenschapsbetrokkenheid.  

 

Op de planning

Dynamisch watersysteem

Hoofddoelstelling is streven naar een klimaatadaptief waterbeheer voor de omgeving. Een dynamisch watersysteem buffert het water, zowel bij overlast in tijden met overvloedige neerslag als bij tekorten in droogteperiodes. Bij wateroverlast fungeren de walgracht, de vijvers en het grachtenstelsel als complementaire buffers, die omwille van hun vertraagde afvoer, de Tollenaarsbeek ontlasten van water. Tijdens periodes van droogte kan, door die vertraagde afvoer, het vastgehouden water duurzaam worden ingezet voor de bevloeiing van het voedselbos en de Tollenaarsbeek. De waterhuishouding van het perceel, bestemd voor het voedselbos, wordt geoptimaliseerd door de aanleg van een innovatief systeem van peilgestuurd waterbeheer. Gelijktijdig wordt ook gewerkt aan een betere waterkwaliteit en een ecologische opwaardering van de verschillende waterlichamen. Zo zal het domein in zijn geheel functioneren als een spons die zoveel mogelijk neerslag in de bodem opslaat en daardoor de grondwatertafel gunstig beïnvloedt. 

 

Kwalitatief voedselbos

Hand in hand met het hierboven beschreven watersysteem, zet het project, met de realisatie van een publiek zichtbaar en extensief voedselbos, een voorbeeldproject op de kaart waarbij klimaatdaptatie, biodiversiteit en gastronomie met elkaar verweven worden. Enkele principes:

  • opbouw van de bosbodem die als spons fungeert
  • werken met gelaagdheid van doorlevende soorten
  • streven naar regeneratieve fertiliteit
  • maximaliseren van biodiversiteit, ook voor bestuiving en plaagbestrijding

 

Verbindende wandelroute

Met de grond die vrijkomt tijdens de graafwerken ter hoogte van het watersysteem, wordt een wandelpad aangelegd doorheen het domeinbos met inheemse soorten. Dit zorgt voor een betere toegankelijkheid op de doorgaans natte en modderige grond. Daarnaast sluit het pad ook aan op het bestaande wandelnetwerk en brengt het de wandelaars in contact met het voedselbos en het historische Hof van Straeten. Rustplekken langs het pad bieden gelegenheid tot ontspanning en educatie. Zo zullen informatieborden de geschiedenis van het Hof van Straeten, de bufferfunctie van de waterlichamen en het toekomstige voedselbos belichten.

 

Tijdlijn projectverloop

© RLHP

Juli 2024

Goedkeuring LEADERproject 'Kasteeldomein Hof van Straeten als waterbuffer en voedselbos'.

© RLHP

Voorjaar 2025

Aanleg nieuwe recreatieve wanddellus die aansluit op het netwerk van Trage wegen.

© RLHP

Zomer 2025

Aanleg voedselbos in het domein door eigenaar in samenwerking met Hogeschool Gent.

© RLHP

September 2025

Oude jachtvijver in hoefijzervorm maakt plaats voor een open veldvijver die schommelt met het grondwaterpeil. De landtong is zichtbaar net onder het waterniveau waar steltlopers een ideale habitat vinden.

© RLHP

Dit is een project van het Regionaal Landschap Houtland & Polders in samenwerking met het Hof Van Straeten BV, Hogeschool Gent en De Nieuwe Polder van Blankenberge en gerealiseerd binnen LEADER Noord-West-Vlaanderen, met de steun van de Europese Unie t.w.v. € 40.100,00.

De werken startten in het najaar van 2024 en worden verder gezet in droge periodes in 2025 en 2026. Het landschap krijgt daardoor telkens de tijd om te herstellen. Op die manier wordt bodemverdichting op het voedselbosperceel vermeden en wordt de biodiversiteit gestimuleerd.

© RLHP